21 april 2017

2 op de 3 mensen geen hulp bij afbouw schulden

Vooral Friezen komen naar de Nachtopvang. Jongeren blijven korter. 2 van de 3 mensen heeft (nog) geen hulp bij afbouw schulden. 1 op de 3 ‘woont’ bij netwerk voordat ze aankloppen bij de opvang. Dat en meer vertelt de screening van 324 mensen ons.

324 mensen hebben gebruik gemaakt van de Nachtopvang Leeuwarden in 2016. Vijf jaar geleden, in 2011, waren dat er 282. Vandaag de dag blijven mensen langer dan 5 jaar terug. Het is druk in de Nachtopvang. Hoe raken de bezoekers dakloos? Hoe zit het met hulpverlening? Inkomen? Herkomst? In september 2016 deden we een eerste ‘screening’ van 140 mensen die tussen januari en augustus 2016 de Nachtopvang hebben bezocht. Inmiddels ligt er een completer beeld: van de 324 bezoekers in 2016.

Hoe completer het beeld, hoe beter we weten waar oplossingen liggen

Hoe keren we toestroom, versnellen we doorstroom?

De items die we onderzoeken zijn: leeftijd, verblijfsduur, nationaliteit, regiobinding, reden gebruik nachtopvang, inkomen, bestaande hulp. Door een achtergrondcheck op meerdere gebieden wordt helderder waar kansen en oplossingen liggen om de toestroom in de Nachtopvang te keren of de doorstroom te versnellen. Daarin hebben allerlei opvangorganisaties, hulporganisaties, corporaties, detentie, gemeenten, schuldhulpverleners enzovoort een rol. We zijn allemaal van betekenis in en verantwoordelijk voor goede zorg voor dakloze mensen.

Dakloze in 2016: man rond de 40

Sinds jaar en dag is de gemiddelde dakloze een man, rond de 40 jaar.

  • de gemiddelde leeftijd in 2016 is 39,7 jaar om precies te zijn. De jongste was 18 en de oudste 79
  • de grootste groep is tussen de 30-50 jaar (50%)
  • 86% is man
  • er hebben 44 vrouwen gebruik gemaakt van de Nachtopvang

Het merendeel is Fries

Gegevens van 235 mensen

81% van de bezoekers komt uit Nederland, waarvan het overgrote deel uit Friesland.

  • Van de Nederlandse bezoekers komt 79% uit Friesland (36% Leeuwarden; 19% gemeenten grenzend aan Leeuwarden; 24% overige Friese gemeenten).
  • 9% komt uit de provincie Groningen (vooral Groningen-Stad)
  • 12% uit overige Nederlandse gemeenten.
  • Van de mensen die niet uit Nederland komen is 8% Afrikaan en 5% Oost-Europeaan

1 op 3 mensen eerst bij vrienden of familie

Gegevens van 208 mensen

  • Dakloosheid leidt niet direct tot een gang naar de Nachtopvang: 1 op de 3 mensen ‘woont’ eerst bij vrienden of familie
  • 32% ‘woont’ bij familie of vrienden voordat zij zich voor het eerst melden. Vaak melden ze zich na ruzie of ze vertrekken zelf
  • 29% komt naar de Nachtopvang na kwijtraken eigen woning. Het gaat vooral om uitzetting (17%) door overlast en daarna huurschuld. Ook problemen in de relatiesfeer (huiselijk geweld/uitzetting door partner) spelen een rol (12%)
  • 19% komt in de Nachtopvang na een sanctie bij hulpverleningsinstantie (maatschappelijke opvang, verslavingszorg, geestelijke gezondheidszorg, Begeleid Wonen, Jeugdzorg) of omdat hun hulpverleningstraject daar is afgerond
  • 8% komt uit detentie
  • 5% verblijft in een auto/boot/caravan
  • 3% zwerft op straat

Vaak loopt (of liep) er al hulp

Gegevens van 204 mensen

Vaak loopt of liep er al hulp, niet zelden van diverse hulpverleners. Vooral van de verslavingszorg (29%) en de geestelijke gezondheidszorg (26%). Veel van de bezoekers gebruiken middelen (een derde alcohol en drugs). Regelmatig is er sprake van psychische of psychiatrische problematiek. De maatschappelijke opvang (Zienn, Fier, Leger des Heils, Het Kopland) is ook vaak betrokken. Wijk- of gebiedsteams zijn in 8% van de situaties betrokken.

Inkomen voelt als ‘0’

Gegevens van 235 mensen

Inkomen en schulden zijn gevoelige onderwerpen. Niet iedereen deelt alle of de juiste informatie. 73% van de bezoekers hebben de gegevens gedeeld.

  • 38% van hen zegt geen inkomen te ontvangen. Soms blijkt er wel sprake te zijn van een inkomen, maar ook van schuldsanering. Wat er overblijft, ervaart men als ‘0’.
  • 19% krijgt een Daklozenuitkering
  • Bijstand, Wajong of WAO/WIA is de inkomstenbron voor 30%
  • 7% heeft loon uit Werk of WW
  • 3% heeft een studiefinanciering en eveneens 3% een AOW/Pensioen

Schaamte en onwetendheid rond schulden

Zorgwekkend: vaak geen hulp bij afbouw schulden

38%* van de 235 bezoekers die inkomensvragen hebben beantwoord, geeft aan schulden te hebben. 1/3 van hen zit in een schuldhulpsaneringstraject (30 mensen), en 2/3 (59 mensen) krijgt op het moment van aanmelding bij de Nachtopvang nog geen ondersteuning bij de afbouw van schulden! Zorgwekkend, vinden we. Immers, men raakt dieper in de schulden en verder weg van een stabiel leven. Bovendien leiden geldzorgen tot stress en dat tast iemands denk- en planvermogen om problemen aan te pakken, aan (bronnen: NRC, 1 april 2017 en De correspondent, 2014)

*De praktijk leert ons dat het aantal mensen met schulden hoger ligt. Mogelijk praat men er liever niet over (schaamte). Of weet men niet dat een schuld toeneemt als deze lang blijft staan (onwetendheid).

« terug naar het overzicht